Het verschil tussen akoestiek, isolatie en absorptie
Op onze website lees je vaak de woorden akoestiek, isolatie en absorptie. Deze termen lijken op elkaar en worden soms door elkaar gehaald. Toch betekenen ze elk iets anders. In dit blog leggen we uit wat de woorden betekenen, wat ze met elkaar gemeen hebben en waarin ze verschillen.
Birgit Brinks
Wat hebben akoestiek, isolatie en absorptie met elkaar gemeen?
Alle drie de begrippen gaan over geluid. Geluid is alles wat ons gehoor waarneemt. Denk aan een koffiezetapparaat dat bonen maalt, spelende kinderen, een student die een verslag typt of collega’s die praten in een vergaderruimte. Maar hoe ontstaat geluid eigenlijk? Geluid begint altijd bij een bron: een mens, dier, machine of voorwerp. Zodra de bron beweegt, ontstaan trillingen. Deze trillingen verplaatsen zich door de lucht en noemen we geluidsgolven. Niet alle geluidsgolven zijn waarneembaar voor de mens. Alleen geluidsgolven boven 0 dB(A) is voor het menselijk oor waarneembaar. Een zachte beweging, zoals je vinger door de lucht halen, bevat te weinig trillingen voor ons oor om waar te nemen. Maar tik je met je vinger op tafel? Dan raken twee oppervlakken elkaar. Daardoor ontstaat een sterkere trilling en hoor je een duidelijke tik.
De definitie: akoestiek
Akoestiek is voor iedereen anders. Dat komt doordat iedereen geluid anders ervaart. De kenmerken van het geluid in een ruimte bepalen hoe jij dat geluid beleeft. Iemand die gewend is aan ruimtes met veel nagalm, ervaart een soortgelijke ruimte vaak als prettig en omschrijft de akoestiek wellicht als goed. Iemand die juist gewend is aan ruimtes met weinig nagalm, vindt diezelfde ruimte mogelijk oncomfortabel en omschrijft de akoestiek wellicht als slecht. Jij ervaart de akoestiek dan als goed, terwijl een ander dat als minder prettig ervaart. Kort gezegd: akoestiek is jouw persoonlijke beleving van geluid in ruimtes en omgeving, en die beleving verschilt per persoon.
Wat is goede en slechte akoestiek?
Online lees je vaak over goede en slechte akoestiek. Maar omdat geluid zo persoonlijk is, roept dat een belangrijke vraag op: wat is dan goed en wat is slecht?
In de praktijk draait dit vooral om nagalmtijd: de tijd in seconden die geluidsgolven nodig hebben om met 60 dB(A) af te nemen. Er is geen één ideale nagalmtijd, de ideale nagalmtijd verschilt per ruimte en per gebruiksfunctie van deze desbetreffende ruimte.
- In een industriehal draait het vooral om opslag en praktische activiteiten. Materialen qua wanden en plafonds zijn vaak hard en ruimten groot, waardoor de nagalm automatisch hoger ligt. Een hogere nagalmtijd wordt als acceptabel ervaren omdat de gebruiksfunctie van de ruimte is om materialen op te slaan en niet om met elkaar te communiceren.
- In een klaslokaal dient de docent duidelijk verstaanbaar te zijn, zodat leerlingen de uitleg correct verstaan, kunnen verwerken en vervolgens opslaan. Om dit te doen dienen leerlingen zich te concentreren. Een korte nagalmtijd zorgt ervoor dat de leerlingen minder snel zijn afgeleid en helpen hen bij het concentreren.
Een nagalmtijd van bijvoorbeeld 1,0 seconde werkt daarom slecht in een klaslokaal, maar prima in een industriehal.
De term goede of slechte akoestiek is daarom niet duidelijk genoeg. Bij EASY Noise Control gebruiken we liever de term optimale akoestiek: de best mogelijke geluidsbeleving voor een specifieke ruimte, afgestemd op gebruiksfunctie, materialen en vorm van de ruimte. Akoestiek draait om balans: de ruimte, de materialen, het gebruik en de mensen die er aanwezig zijn. Door bewust te kijken naar factoren zoals nagalmtijd en de gebruiksfunctie van de ruimte ontstaat meer begrip voor verschillen in akoestiek. Zo heeft elke ruimte een verschillende optimale akoestiek die past bij haar gebruiksfunctie en gebruikers.
De definitie: Isolatie
Isolatie betekent het afschermen en tegenhouden van iets. Dat kan warmte zijn, maar in de wereld van akoestiek spreken we over geluidsisolatie. Hierbij draait het om het tegenhouden van geluidsgolven, zodat het niet van ruimte X naar ruimte Y reist. Het geluid blijft dus zo veel mogelijk in de ruimte waar het ontstaat.
Geluidsisolatie wordt vaak verward met geluidsabsorptie, maar het zijn twee verschillende dingen. Geluidsisolatie houdt geluidsgolven tegen, terwijl absorptie geluidsgolven in een ruimte opneemt. Een bekend voorbeeld is geluidsoverlast van buren. Veel mensen denken dat extra geluidsisolatie in de eigen woning direct helpt. In de praktijk ligt dat vaak anders. Geluid komt meestal via zwakke plekken in de scheidingswand of via contactgeluid in vloeren en constructies binnen. De bron ligt daarbij vaak, maar niet altijd, in de andere woning of in de bouwconstructie. Vanuit dit punt ligt de meest effectieve oplossing soms juist in de ruimte waar het geluid ontstaat. Wens je de zwakke plek van een ruimte te bepalen? Neem contact op met ons zusterbedrijf Fibers & Foams, zij zijn gespecialiseerd in geluidsisolatie.
De definitie: absorptie
Absorptie is een eigenschap waarbij materiaal iets opneemt of opvangt. Als men qua akoestiek over absorptie spreekt, spreekt men over geluidsabsorptie, het opvangen van geluidsgolven. Het materiaal vermindert de trillingen die tussen wanden in één binnenruimte heen en weer kaatsen. Daardoor ontstaat er minder galm in een binnenruimte. Wanneer een ruimte een hoge nagalmtijd heeft, ervaart iemand de akoestiek vaak als onrustig of vermoeiend. Dat komt meestal doordat er te weinig geluidsabsorberend materiaal aanwezig is. Hier ligt de directe relatie tussen akoestiek en geluidsabsorptie: meer geluidsabsorptie betekent minder nagalm en daardoor een prettigere geluidsbeleving.
Terug naar het voorbeeld van een industriehal. In grote ruimtes met veel harde oppervlakken ontstaan geluidsgolven die lang blijven rondzweven. Dit resulteert in een hoge nagalmtijd. Dat vormt pas een probleem wanneer mensen langdurig in deze ruimte werken. Een hoge nagalmtijd belast het gehoor, met als gevolg gehoorschade, en beïnvloedt het werkcomfort. In zo’n ruimte heeft geluidsisolatie weinig effect, omdat isolatie het geluid juist binnen de ruimte houdt. Geluidsabsorberend materiaal biedt dan de juiste oplossing: het vangt geluidsgolven op, vermindert de nagalmtijd, verlaagt de kans op gehoorschade en zorgt voor een prettigere en gezondere werkplek.
Lang verhaal kort, de verschillen tussen akoestiek, geluidsisolatie en geluidsabsorptie
Akoestiek, geluidsisolatie en geluidsabsorptie verschillen duidelijk van elkaar, maar draaien alle drie om geluid.
- Akoestiek gaat over de beleving van geluid in een ruimte.
- Geluidsisolatie houdt geluid binnen een ruimte of juist buiten.
- Geluidsabsorptie vangt geluidsgolven op en vermindert nagalm in een binnenruimte.
In een ruimte met de juiste balans tussen harde materialen en geluidsabsorberende materialen en als een gebouw daarnaast de juiste geluidsisolatie heeft, blijft ongewenst geluid buiten en blijft gewenst geluid binnen. Zo is de kans groot dat de akoestiek van een binnenruimte als prettig wordt ervaren en spreken we van een optimale akoestiek.
